Materac na bolące plecy: dlaczego twardy nie zawsze znaczy lepszy

Materac na bolące plecy: dlaczego twardy nie zawsze znaczy lepszy

Przy bólu pleców najczęściej radzi się twardy materac „ortopedyczny”, ale ten pogląd od dawna nie ma poparcia w badaniach. Eksperci od snu i osteopaci wskazują, że lepiej sprawdza się materac średnio twardy, dobrany do wagi, sylwetki i ulubionej pozycji podczas snu.

Skąd wziął się mit twardego materaca

Słowo „ortopedyczny” w reklamach materacy brzmi medycznie, ale samo w sobie niczego nie gwarantuje. Hannah Shore, szefowa działu nauki o śnie w firmie Mattress Online, mówi wprost: „Termin ten wymyślili producenci materaców.” Powstał w czasach, gdy lekarze rzeczywiście zalecali przy bólach pleców łóżko jak najtwardsze.

Od tamtej pory poglądy się zmieniły. Już w 2003 roku czasopismo „The Lancet” opisało lepsze wyniki leczenia u pacjentów z bólami pleców, którzy spali na materacach średnio twardych. Osteopata Ian Greaves podkreśla, że w badaniach to właśnie one wypadają najlepiej, bo łączą wygodę z podparciem. Dzięki temu poprawia się też jakość snu, a nie tylko ból.

Neutralna pozycja kręgosłupa

Najważniejsza jest tzw. neutralność kręgosłupa. Leżąc, powinien on układać się w mniej więcej prostej linii, a głowa, szyja i kolana nie mogą się zapadać ani odstawać. Gdy materac jest za miękki lub za twardy, mięśnie pleców nie mogą się rozluźnić. Pracują wtedy w nocy, kiedy powinny odpoczywać, i stąd poranne bóle po kilku gorszych nocach.

Jest też skutek długofalowy. W ciągu dnia kręgosłup jest ściskany, a w nocy krążki międzykręgowe wchłaniają płyn i się „odprężają”, ale tylko wtedy, gdy leżymy wygodnie. Przy skręconym kręgosłupie ucisk może się utrzymywać, a skutki bywają odczuwalne dopiero po latach.

Jak dobrać twardość i sprawdzić to w domu

  • Waga: im większa masa ciała, tym twardszy materac jest potrzebny, by zapewnić podparcie.
  • Pozycja: osoby śpiące na boku potrzebują więcej miękkości przy biodrach i barkach, a śpiący na plecach lub brzuchu nieco twardszego podłoża.
  • Drobna budowa: lekka osoba może nie ugiąć bardzo twardego materaca, więc ten nie dopasuje się do jej sylwetki i zaburzy ułożenie kręgosłupa.

Prosty test: połóż się na boku i poproś kogoś o zdjęcie od tyłu. Wyobrażona linia od głowy przez szyję, kręgosłup i kolana do kostek powinna być w miarę prosta. Jeśli ugina się w okolicy bioder i barków, materac jest za miękki. Jeśli w tych miejscach wygina się ku górze, jest za twardy.

Znaczenie ma też podstawa. Stelaż listwowy jest bardziej sprężysty niż solidna skrzynia, więc materac na nim wydaje się miększy. Gdy materac jest za miękki, spróbuj go położyć na podłodze. Jeśli wtedy jest wygodniejszy, rozważ twardsze podłoże. Za twardy, ale nieuszkodzony materac można często poprawić nakładką, która doda warstwę komfortu. Materac zapadnięty lub w grudki lepiej wymienić.

Ból i brak snu napędzają się nawzajem: bolące plecy utrudniają zasypianie, a niewyspanie nasila ból. Warto też zwrócić uwagę na wzmocnione krawędzie, które ułatwiają siadanie i wstawanie, oraz na wentylację, jeśli w nocy łatwo się przegrzewasz. Osoby o różnych potrzebach mogą wybrać zestaw dwóch połączonych materacy o różnej twardości.

Co to oznacza dla czytelnika w Polsce

Dane o skali problemu pochodzą z Wielkiej Brytanii, gdzie prawie milion osób nie pracuje z powodu schorzeń pleców i szyi. Zasady doboru materaca nie zależą jednak od kraju. Także w polskich sklepach hasło „ortopedyczny” bywa głównie argumentem marketingowym, więc zamiast niego sprawdzaj twardość, wagę i pozycję snu.

Materac nie wyleczy przewlekłego bólu. Jeśli utrudnia on codzienne życie, pierwszym krokiem powinna być wizyta u lekarza lub fizjoterapeuty. Przy zakupie warto pytać o okres próbny i zasady zwrotu, bo na pewno ocenisz materac dopiero po kilku tygodniach lub miesiącach spania.

Źródło: The Guardian – „The best mattresses for back pain – and how to choose one, according to osteopaths and sleep scientists”

carnivorous-plants.pl beatssoundscape.com herniatedlumbardisc.net